Jewelry Museum tehranTreasury of National Jewelsاشیای نگهداری شده در موزه جواهرات ملیالماس دریای نور کجا نگهداری میشودبهترین موزه های تهرانتاج پهلوی کجا نگهداری می شودتاج پهلوی کجاستتاج کیانیتاریخچه موزه جواهرات ملیتخت خورشید چیستتخت طاووس کجا نگهداری می شودجاذبه های گردشگری فرهنگی و هنری تهرانجذابترین مکان های گردشگری تهرانجقه نادریخزانه جواهرات ملیساعت کاری موزه جواهرات ملیقوانین موزه جواهرات ملیقیمت بلیط موزه جواهرات ملیکره جواهرنشانلیست موزه های تهرانمعروف ترین موزه های تهرانموزه جواهرات ملیموزه جواهرات ملی کجاستموزه های ایرانموزه های تهران

معرفی موزه جواهرات ملی (خزانه جواهرات ملی) در مرکز تهران


موزه جواهرات ملی که به خزانه جواهرات ملی نیز معروف است، همانطور که اسمش مشخص است، محل نگهداری جواهرات قدیمی ایران زمین است.

این موزه در مرکز تهران و در محدوده شهرداری منطقه ۱۲ و در حوالی تقاطع خیابان فردوسی و جمهوری قرار دارد.

تقریبا هر پادشاه و هر عهدی، داستان‌ها، افسانه‌ ها و فتوحات خودش را دارد و جواهراتی که در این فتوحات به غارت برده، اسم و رسم خاصی در طول تاریخ دارند. اما در این میان، جواهراتی هم وجود دارند که جزء مهم‌ ترین و معروف‌ ترین‌ ها به حساب می‌ آیند، جواهراتی مانند الماس دریای نور، الماس نور العین، تاج کیانی، تخت نادری، تخت طاووس و … از این قبیل هستند که همگی در موزه جواهرت ملی جمع شده‌ اند.

موزه جواهرات ملی یکی از بزرگ‌ ترین گنجینه‌ های طلا و جواهرات در کل دنیاست و هنگامی که وارد موزه می شوید، از حجم زیبایی و تلالو جواهرات و الماس‌ های ریز و درشت، تاج‌ های پادشاهی و سایر اشیای قدیمی واقعا حیرت زده خواهید شد. تعدادی از این جواهرات به حدی ارزشمند و مهم هستند که نمی‌ توان روی آن‌ ها قیمتی گذاشت و این جواهرات به عنوان پشتوانه پول ملی ایران نیز شناخته می‌ شوند.

اطلاعات دقیقی در مورد کیفیت و کمیت گنجینه جواهرات تا قبل از دوران صفویه در دست نیست و می‌ توان گفت تاریخچه جواهرات ایران از زمان سلاطین صفوی آغاز می‌ شود. نحوه گردآوری و پدید آوردن مجموعه فعلی را به طور اختصار می‌ توان چنین بیان داشت:

تا قبل از صفویه، اقلامی از جواهرات در خزانه دولتی وجود داشته است و بر اساس نوشته‌ های سیاحان خارجی (ژان باتیست تاورنیه، شوالیه شاردن، برادران شرلی، وارنیگ و دیگران) سلاطین صفوی حدود قرن (۹۰۷ تا ۱۱۴۸ هجری قمری) شروع به جمع‌ آوری نفایس و گوهرها نموده و حتی کارشناسان دولت صفوی جواهرات را از بازارهای هند، عثمانی و کشورهای اروپایی مانند فرانسه و ایتالیا خریداری کرده و به اصفهان، پایتخت حکومت می‌ آورده‌ اند.

بنابراین، در پایان سلطنت شاه سلطان حسین و با ورود محمود افغان به ایران، خزاین دولت توسط مهاجمان افغانی دچار پراکندگی گردید و مقداری از آن ها که به وسیله محمود افغان به اشرف افغان منتقل شده بود، پس از ورود شاه طهماسب دوم به همراهی نادر به اصفهان، به چنگ نادر افتاده و از خروج آنها از ایران جلوگیری شد.

بعدا نادر برای پس گرفتن آن قسمت از جواهرات که به هندوستان رفته بود، نامه‌ هایی به دربار هند نوشت، اما جواب نامساعد شنید. پس از لشکرکشی نادر به هند (۱۱۵۸ هجری قمری) محمد شاه مبالغی نقدینه، جواهر و اسلحه تسلیم نادر کرد. بخشی از اموال و خزاینی که نادر از هندوستان بدست آورده بود، به ایران نرسید و در راه بازگشت به ایران از میان رفت. نادر پس از بازگشت به ایران، مقدار قابل ملاحظه‌ ای از جواهر و نوادر را به اسم ارمغان برای امراء و حکام و شاهان ممالک همسایه فرستاد. وی همچنین مقداری از اشیای نفیس و مرصع را به آستان حضرت امام رضا (ع) تقدیم کرد و مقداری را نیز میان سپاه خود تقسیم نمود.

در سال ۱۱۶۰ هجری قمری و پس از قتل نادر، احمد بیک افغان ابدالی از سرداران نادر، دست به غارت جواهرات خزانه نادر زد. از جمله این گوهرها که از ایران خارج شد و هرگز بازنگشت، الماس معروف “کوه نور” بود. این الماس به دست احمد شاه درانی و رنجیت سینگ پنجابی افتاد. با شکست رنجیت سینگ از انگلیس‌ ها، “کوه نور” به چنگ کمپانی هند شرقی افتاد و در ۱۲۶۶ هجری قمری معادل ۱۳۸۵ میلادی، به ملکه ویکتوریا اهدا شد.

از آن پس تا زمان قاجاریه، باقیمانده خزائن تغییرات چندانی نیافت. در دوران قاجاریه، مجموعه جواهرات، جمع‌ آوری و ضبط شد و تعدادی از جواهرات به تاج کیانی، تخت نادری، کره جواهر نشان و تخت طاووس (تخت خورشید) نصب گردید.

دو گوهر دیگر که به تدریج به مجموعه اضافه شد، یکی فیروزه که از سنگ‌ های قیمتی ایرانی است و از معادن نیشابور استخراج می‌گردد و دیگری مروارید که از خلیج فارس صید می‌ شد.

به موجب قانون مصوب ۲۵ آبان ۱۳۱۶ شمسی، قسمت عمده جواهرات به بانک ملی ایران منتقل گردید و سپس جزء پشتوانه اسکناس و بعدا وثیقه اسناد بدهی دولت به بانک بابت پشتوانه اسکناس قرار گرفت.

خزانه فعلی جواهرات در سال ۱۳۳۴ ساخته و در سال ۱۳۳۹ با تاسیس بانک مرکزی ایران افتتاح و به این بانک سپرده شد و اکنون نیز در صیانت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران می‌ باشد.

هیچکس پاسخ این سوال را نمی‌ داند، زیرا در این مجموعه گوهرهایی است که در جهان نظیر ندارد. در پاسخ به این سوال فقط می‌ توان گفت: مجموعه جواهرات ملی ایران از لحاظ هنری، تاریخی و منحصر به فرد بودن در شرایطی است که حتی زبده‌ ترین کارشناسان و ارزیابان جهان هم نتوانسته‌ اند ارزش واقعی یا تقریبی آن را محاسبه کنند.

گنجه‌ ها و برخی قطعات معروف

جواهرات و قطعات موجود در موزه جواهرات ملی در قالب ۳۶ گنجه دسته بندی شده‌ اند. محتویات این گنجه‌ ها بسیار متنوع بوده و به طور عمده شامل انواع زیورآلات تزئینی، انواع تاج و نیمتاج، انواع جقه (پیش‌کلاه)، گلدان، سرپوش‌ های غذا، قلیان، آینه، تنگ‌ های مینا، شمعدان، فیروزه، شمشیر، خنجر، سپر، ساعت، قلمدان، انفیه‌ دان، اشیای آراسته به یاقوت و لعل، تفنگ، عصا، مدال، تخت، سنجاق و گل سینه، مروارید و غیره است.

در زیر نیز توضیحاتی در برخی قطعات معروف آورده شده است:

الماس معروف به دریای نور

شاید این الماس در میان جواهرات ملی ایران، مقام اول را دارا باشد. این الماس معروف و الماس کوه نور، ظاهراً به علت قرابت نام، پیوسته یک زوج به شمار می‌ آمده اند، در حالی که از نظر تراش و رنگ هیچ وجه مشترکی با یکدیگر ندارند. هر دو گوهر از آن نادرشاه بود، اما الماس کوه نور، بعد از مرگ نادرشاه، توسط احمدشاه درانی به افغانستان برده شد. بعد از احمدشاه، به شاه شجاع منتقل شد و پس از شکست شاه شجاع به دست سردار هندی، ملقب به شیر پنجاب، الماس مزبور به تصرف سردار نامبرده درآمد. این گوهرها بعدها به دست کمپانی هند شرقی افتاد و بدان وسیله به دربار انگلستان راه جست و به ملکه ویکتوریا هدیه گردید. هم اکنون نیز این گوهر در تاج ملکه الیزابت، مادر ملکه فعلی انگلستان، نصب است.

الماس دریای نور، پس از قتل نادرشاه، به نوه او شاهرخ میرزا رسید، سپس به دست امیرعلم خان خزیمه و بعدا به دست لطفعلی خان زند افتاد. هنگامی که لطفعلی خان به دست آقا محمدخان قاجار شکست خورد، گوهر مذبور به گنجینه جواهرات قاجار منتقل گشت.

ناصرالدین شاه معتقد بود این گوهر یکی از گوهرهای تاج کوروش بوده است و خود او بسیار به این گوهر گرانبها علاقه داشت و زمانی آن را به کلاه و گاهی به سینه خود نصب می کرد و حتی تولیت دریای نور را منصبی مخصوص قرار داد و این افتخار مهم را به اعیان و بزرگان کشور محول می داشت.

دریای نور بعدها داخل موزه دولتی گردید و اینک زینت بخش خزانه جواهرات ملی است. وزن دریای نور ۱۸۲ قیراط است و رنگ آن صورتی است که کمیاب‌ ترین رنگ الماس است.

تاج پهلوی

این تاج مورد استفاده رضاخان و محمدرضا پهلوی بوده است و از طلا و نقره ساخته شده و آراسته به الماس های برلیان بسیار اعلاء، تخمه های درشت زمرد، یاقوت کبود و مروارید است. کلاه تاج ابره مخمل قرمز است و در قبه آن که تخمه زمرد خیاره در چنگ نشانده، قرار دارد.

تاج، در چهار طرف، دارای چهار کنگره پله پله به شکل تاج های شاهنشاهان ساسانی است که در وسط و زیر کنگره پیشین آن، خورشیدی زرین با شعاع های الماس نشان و تخمه الماس زرد درشت نصب شده است و در پشت همین کنگره، جقه پایه دار اسلیمی و در پشت آن پر قو قرار دارد.

جقه نادری

این جقه ساخت ایران است و در سده ۱۲ هجری قمری ساخته شده است.

جقه نادری، آراسته به الماس و زمرد، که در وسط آن یک تخمه زمرد دامله درشت خوشرنگ نصب شده است. در زیر جقه، سه آویز زمرد خوشرنگ امرودی آویخته شده است. قسمت بالای جقه، هفت شقه است و در دو طرف شقه ها نیز دو ریسه و برگ و گل الماس نشان ساخته اند و از نوک شقه های جقه، دو آویز زمرد بسیار اعلای سعیدی امرودی آویخته شده است. در بالای تخمه وسط، هلال الماس نشان و در پایین، در دو سو، شبیه درفش، طبل، لوله توپ و سرنیزه روی زه زین نصب شده است. پارچه درفش به سه ردیف یاقوت، الماس و زمرد کمرنگ تقسیم شده است. تمام جقه، آراسته به الماس های فلامک خوش آب و درشت و ریز است.

تاج کیانی

تاج فتحعلی شاه، معروف به تاج کیانی، که آراسته به الماس، زمرد، یاقوت و مروارید است. این تاج در زمان فتحعلی شاه و در سال ۱۲۱۲ هجری قمری ساخته شد و مورد استفاده سلاطین قاجاریه قرار گرفت.

این تاج اولین تاجی است که پس از دوران شاهنشاهی ساسانی به این صورت ساخته شده است.

کره جواهرنشان

این کره در سال ۱۲۹۱ هجری قمری، به دستور ناصرالدین شاه، توسط گروهی از جواهرسازان ایرانی به سرپرستی ابراهیم مسیحی از جواهرات پیاده ای که در خزانه موجود بود، ساخته شد. وزن خالص طلای به کار رفته در این کره ۳۴ کیلوگرم و وزن جواهرات آن ۳۶۵۶ گرم است. تعداد کل جواهراتی که در روی کره نصب شده، بالغ بر ۵۱۳۶۶ قطعه است.

پیدا کردن کشورهای مختلف در میان برق سنگهای گوهرها کار مشکلی است، زیرا به نظر می آید مهارت سازنده آن در جواهر سازی، بیش از نقشه کشی بوده است. دریاهای روی کره به وسیله زمرد و خشکی ها به وسیله یاقوت نشان داده شده است. آسیای جنوب شرقی، ایران و انگلستان با الماس، هندوستان با یاقوت روشن و آفریقای مرکزی و جنوبی با یاقوت کبود مشخص شده است. خط استوا و سایر خطوط جغرافیایی با الماس نشان داده شده است. قطر کره تقریباً دو پا (۶۶ سانتیمتر) است و روی پایه ای که تماماً از طلای آراسته به جواهرات است، قرار دارد.

تخت طاووس (تخت خورشید)

به فرمان فتحعلی شاه در سال ۱۲۱۶ هجری قمری، تختی عظیم و مجلل به مباشرت نظام الدوله محمد حسین خان صدر اصفهانی فرمانفرمای اصفهان با جواهر و طلای موجود در خزانه ساخته شد و به مناسبت نقش خورشید مرصعی که در صدر تخت تعبیه شده است به نام تخت خورشید معروف گردید.

تخت خورشید سالها به همان نام نامیده می شد تا اینکه فتحعلی شاه با طاووس تاج الدوله ازدواج نمود. از همان زمان به مناسبت نام او، تخت به نام طاووس مشهور شد.

پس از درگذشت فتحعلیشاه، سالها بعد ناصرالدین شاه که در ضبط و ربط جواهر و نفایس سلطنتی، عنایت خاص داشت دستور داد تا تخت یاد شده را تعمیر کرده و تغییراتی جزئی در شکل ظاهر آن دادند.

تخت مذکور تا سال ۱۳۶۰ در تالار کاخ گلستان نگهداری می گردید و در تاریخ ۱۷ شهریور ۱۳۶۰ به خزانه جواهرات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران انتقال یافت تا همواره با توجه به تجانس این تخت با جواهرات موجود در خزانه (موضوع قانون سال ۱۳۱۶ شمسی) نگهداری شود.

قوانین موزه

۱- برای بازدیدهای گروهی بیشتر از ۱۰ نفر تعیین وقت قبلی ضروری است.

۲- بازدید تنها برای افراد بالای  ۱۲ سال سن مجاز است.

۳- ورود وسایل همراه بازدیدکننده به خزانه جواهرات ملی (به غیر از کتابچه راهنما) ممنوع می‌ باشد و پیش از ورود به خزانه، لازم است تمام وسایل شخصی (شامل انواع کیف، تلفن همراه، ساعت هوشمند، انواع دوربین، دسته کلید، فندک، سیگار و غیره) به باجه امانات تحویل گردد.

۴- پیش از ورود به خزانه، عبور از گیت بازرسی الزامی است.

۵- بازدید از خزانه در قالب گروه و با همراهی راهنما انجام می‌ شود.

۶- توضیحات توسط راهنماهای خزانه جواهرات ملی صرفا به زبان‌ های فارسی و انگلیسی ارائه می‌ شود.

ساعات بازدید و شماره تماس

ساعات بازدید موزه جواهرات ملی ایران روزهای شنبه تا سه‌شنبه ساعت ۱۴:۰۰ تا ۱۷:۰۰ می باشد. همچنین فروش بلیت تا ساعت ۱۶:۳۰ ادامه دارد.

لازم به ذکر است خزانه جواهرات ملی در روزهای چهارشنبه تا جمعه و تعطیلات رسمی تعطیل است.

همچنین در صورتی که می خواهید با موزه تماس بگیرید، می توانید از شماره گویای ۰۲۱۶۴۴۶۴۷۰۰ استفاده نمایید.

بهای بلیط

بهای بلیط بازدید از موزه مربوط به آذرماه ۱۳۹۸ به شرح زیر است.

بازدیدگنندگان داخلی: ۶۰،۰۰۰ ریال

دانشجویان و دانش‌ آموزان (با ارائه کارت شناسایی): ۳۰،۰۰۰ ریال

بازدیدکنندگان خارجی: ۵۰۰،۰۰۰ ریال

مکان های گردشگری اطراف

این موزه و محوطه پیرامون خود بافت تاریخی تهران محسوب می شوند و پر از مکان های تاریخی و گردشگری زیبا برای بازدید هستند که می توان به خیابان سی تیر، سردر باغ ملی، موزه ملی ایران (ایران باستان)، موزه عبرت، بازار تهران، میدان حسن آباد، پارک شهر، موزه علوم و فناوری ایران، مسجد جامع امام خمینی (ره) و … نام برد.

دسترسی

آدرس: تهران، میدان امام خمینی (ره)، خیابان فردوسی، نرسیده به چهارراه استانبول، نبش کوچه بانک مرکزی، ساختمان بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، خزانه جواهرات ملی

این مکان زیبا در محدوده طرح ترافیک قرار دارد و بهترین وسیله برای رسیدن به آن مترو است. به همین منظور باید در ایستگاه امام خمینی از مترو پیاده شوید و خیابان فردوسی را به سمت شمال بروید تا به موزه برسید. همچنین می توانید از ایستگاه سعدی نیز برای رسیدن به موزه استفاده نمایید. اما چون خیابان جمهوری یکطرفه است، باید مسیر ایستگاه تا موزه را پیاده طی نمایید و امکان استفاده از تاکسی وجود ندارد. البته این فاصله آنقدرها هم زیاد نیست و لازم است خیابان جمهوری را به سمت غرب حرکت کنید در در تقاطع خیابان فردوسی موزه را ببینید.

لازم به ذکر است برای دسترسی به ایستگاه متروی امام خمینی، هم می‌ توانید از خط ۱ (تجریش – کهریزک) و هم از خط ۲ (فرهنگسرا – صادقیه) استفاده کنید. همچنین ایستگاه سعدی در خط ۱ متروی تهران قرار دارد.

در ادامه نیز جانمایی موزه جواهرات ملی جهت استفاده علاقه مندان قرار داده شده است.



منبع

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن